Okullar Kapanıyor...
YAZ TATİLİ NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ?
Tatil Planlarını Kim Yapıyor? Kimin Dediği Olacak?
Çıkan Çatışmalar Nasıl Çözülecek?
İlk ve ortaöğretim
okullarındaki 13 milyon öğrenci, 15 Haziran 2007’ de
karnelerini alarak uzun bir yaz tatiline girdi.
Şimdi tüm evlerde tatil planları yapılıyor.
Peki tatil nasıl değerlendirilmeli? Anne-babalara
bazı önemli uyarılarımız var:
• Öncellikle, çocuğunuzun karnesine ilişkin olumlu
ve olumsuz duygularını sizinle paylaşmasını teşvik
edin. Israrcı ve kırıcı olmayın. İçten ve samimi
olun. Onun neler hissettiğini anlamaya, onunla
empati kurmaya çalışın.
• Çocuğunuza, ‘hiç vakit kaybetmeden bir çalışma
planı yap’ demek yerine-varsa-başarısız olduğu
derslerde ya da kendini geliştirmek istediği
konularda neler yapabileceğinizi tartışın.
• Anne-baba olarak sizden istediği yardım ve desteği
(gücünüzün ölçüsünde) vermeye hazır olduğunuzu
gösterin.
• Çocuğunuzu tanımaya, onun yeterli ve yetersiz
yönlerini objektif olarak değerlendirmeye çalışın ve
bu yönleri için çocuğa doğru “geribildirim” vererek
onun kendini gerçekçi olarak kabul etmesine yardımcı
olun. Bu nedenle çocuğunuzun farklı ilgi ve yetenek
alanlarını keşfedebileceği farklı etkinlik
fırsatları oluşturmaya çalışın. Yeni ve değişik
uygulamaları deneyebileceği ortamlarda bulunmasını
sağlayın.
• Çocuğunuz için onun yerine plan yapmayınız ,
onunla birlikte planlayın.
Tatil planları yapılırken, genellikle birçok aile
çatıma yaşar.Çocukların istekleri ile ailenin
koşulları, anne-babanın istekleri çatışabilir.
Genellikle anne-babalar çatışma çözmede ya otoriter
davranarak “Benim dediğim olacak, işte o kadar!” ya
da “Pekala, tamam, senin dediğin olsun!” şeklinde
ödün veren yöntemleri kullanma eğilimindedir. Bu
takdirde çatışmalar bir tarafın kazanıp bir tarafın
kaybetmesiyle sonuçlanır. (Kazan-Kaybet yöntemi). Bu
yöntemler, ister sert, ister yumuşak olsun;
taraflardan birinin kazanırken, diğerinin kaybetmesi
ile sonuçlanır. Bu bir bakıma isteklerin yarışması,
kazanmak için mücadele ve güçlerin savaşıdır. Oysa
ev; otoritenin ve gücün kanıtlandığı bir savaş alanı
değil, sevgi ve paylaşımın yaşandığı bir aile
ortamıdır. Bu nedenle çocuğunuzun yaz tatili isteği
size uygun değilse, sizin önerileriniz de ona cazip
gelmiyorsa ne yapabilirsiniz?
Kaybeden Yok Yöntemi
Bu yöntemin uygulanması, tüm insan ilişkilerinde
ortaya çıkan çatışmalarda evrensel olarak geçerli ve
etkin çözümler üretmede olumlu sonuçlar verir.
Yöntem 6 basamakta uygulanır:
Basamak 1. Sorunu tanımla (Tatilde ne yapmak
istiyorsunuz?)
Basamak 2. Olası çözümler üretme (Seçenekler,
olabildiğince çok üretilip, sıralanır)
Basamak 3. Çözümleri değerlendirme (her bir
seçeneğin avantaj ve dezavantajları neler olabilir)
Basamak 4. İçlerinden herkese en uygun olana karar
verme
Basamak 5. Kararın nasıl uygulanacağını belirleme
Basamak 6. Çözümün başarısını değerlendirme
Yöntemi uygularken tüm tarafların sürece etkin ve
eşit ölçüde katılması, herkesin birbirini dinlemesi,
birbiri ile empati kurmaya çalışması, birbirlerinin
duygu ve ihtiyaçlarını anlamaya teşvik edilmesi
gereklidir.
Bu yöntem iyi değerlendirildiğinde, çatışmaların
“uzlaşma” ile çözülebileceği konusunda ailede
herkesin bir öğrenme yaşantısı kazanarak
olgunlaşabileceğini unutmamak gerekir.
Unutmayın , tatili daha huzurlu geçirmek ancak sizin
çabalarınız ile gerçekleşebilir.
Prof.Dr.Binnur Yeşilyaprak
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Başkanı
A.Ü.Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi
Her
Hakkı Türk PDR Derneği' nde Saklıdır.